کندوان؛ خانه‌های کندویی در دل سنگ

سنگی که خانه شد

فوران‌های سهند در هزاران سال پیش، لایه‌ای از توف آتشفشانی به جا گذاشت؛ سنگی نرم که باد و باران آن را به شکل مخروط‌های بلند تراشیده‌اند. مردمان کندوان دریافتند که این سنگ را می‌توان با ابزارهای ساده کند و درونش زندگی کرد. دیوارهای ضخیم سنگی، عایق طبیعی‌اند: در تابستان خنک و در زمستان گرم.

• طبقهٔ پایین برای دام و انبار
• طبقهٔ میانی نشیمن و آشپزخانه
• طبقهٔ بالا انبار علوفه و گاه اتاق مهمان
• پله‌ها و پنجره‌های تراشیده در دل همان سنگ

چند صد سال زندگی

قدمت سکونت در کندوان را دست‌کم هفتصد سال می‌دانند. روستا در کنار رودخانه‌ای کوچک با چشمه‌های آب معدنی قرار دارد که برای درمان سنگ کلیه شهرت داشته است. باغ‌های گردو و سیب در پایین‌دست و مراتع در بالادست، اقتصاد سنتی روستا را می‌ساختند.

میان گذشته و امروز

امروز کندوان مقصد گردشگران است و بسیاری از خانه‌ها به اقامتگاه یا فروشگاه بدل شده‌اند. عسل، گیاهان دارویی و دستبافته‌های محلی در جلوی کران‌ها به فروش می‌رسد. چالش این روستا، حفظ تعادل میان زندگی روزمرهٔ اهالی و گردشگری است.

نشانه‌ای برای پهنه

کندوان نشان می‌دهد که مردمان این پهنه چگونه با سخت‌ترین شکل زمین کنار آمده‌اند: نه با تغییر آن، که با زیستن در آن. همان هوشی که در بازارهای سرپوشیده و باغ‌های دامنه‌ای شمال‌غرب می‌بینیم.